Overhangen en bruggen die doorzakken of omkrullen: koeling, snelheid en supports

Hoe je het kunt herkennen

Een overhang is een schuine wand die maar gedeeltelijk op de laag eronder rust; een brug is een stuk dat in de lucht wordt geprint tussen twee steunpunten. Als er iets misgaat, tonen overhangen randen die omhoog krullen, ruwe oppervlakken of lagen die naar beneden zakken, terwijl bruggen draden hebben die doorhangen of loskomen. Een omgekrulde rand kan in de volgende lagen ook door de nozzle worden geraakt.

Bambu Lab drukt de overhang uit in procenten: 0% betekent een volledig ondersteunde lijn, 100% een lijn zonder steun, dus een brug. Hoe hoger het percentage, hoe sneller het materiaal moet stollen om niet door te zakken.

De meest voorkomende oorzaken

Te weinig koeling: Prusa legt uit dat het plastic bij overhangen en bruggen meteen moet stollen, anders zakt het filament door; daarom zetten slicers de ventilator op die stukken hoger. Bij ABS, ASA, PC en sommige flexibele materialen kan te veel ventilator echter warping en laagscheiding veroorzaken: daar is een compromis nodig.

Te hoge snelheid: Bambu Lab merkt op dat bij snel printen te snelle wanden overhangen veel slechter maken, ook als de laagtijd zou volstaan om ze af te koelen; daarom vertraagt Bambu Studio alleen de overhangende delen. Een te hoge temperatuur, dikke lagen en kleine onderdelen met heel korte laagtijden verslechteren het resultaat, omdat het materiaal langer zacht blijft.

Geometrie: boven een bepaalde hoek, die afhangt van materiaal, nozzle en printer, heeft de wand niet genoeg steun. Dan heb je supports nodig of een aanpassing van het model, bijvoorbeeld een afschuining in plaats van een horizontale overhang.

Controles die moeten worden uitgevoerd, in volgorde

Gebruik een kleine overhangtest met oplopende hoeken en verander telkens één instelling.

1. Controleer of de onderdeelventilator vrij draait en of het luchtkanaal niet verstopt of verbogen is; controleer of materiaal- en printerprofiel kloppen.
2. Zet de ventilator hoger bij bruggen en overhangen: in PrusaSlicer is dat ‘Bridges fan speed’ in de koelingsinstellingen van het filament, terwijl ‘Dynamic fan speeds’ de ventilator verhogen naargelang de lijn overhangt.
3. Laat het vertragen bij overhangen aan (‘Slow down for overhangs’ in Bambu Studio, standaard ingeschakeld) of verlaag de snelheid van de buitenwanden.
4. Verlaag de nozzletemperatuur telkens met 5 °C, binnen het bereik van het filament.
5. Verlaag de laaghoogte, in elk geval bij de overhangen, met variabele laaghoogte.
6. Print bij kleine onderdelen meerdere exemplaren tegelijk of stel een minimale laagtijd in, zodat elke laag tijd heeft om af te koelen.
7. Schakel bij hoeken die mislukt blijven supports in of draai het onderdeel op het bed om overhangen te verminderen.

Aantekeningen uit de documentatie van de fabrikant

Prusa (PrusaSlicer): ‘Bridges fan speed’ vervangt de ventilatorsnelheid bij bruggen en overhangen en stel je het best hoger in dan bij normaal printen. Met ‘Dynamic fan speeds’ verandert de ventilator naargelang de overlap met de laag eronder: 100% is een volledig ondersteunde lijn, 0% een brug. De optie ‘Keep fan always on’ is normaal uitgeschakeld voor ABS, ASA, PC en sommige flexibele materialen. Prusa waarschuwt ook dat lang heel langzaam printen om de minimale laagtijd te halen heat creep kan veroorzaken.

Bambu Lab (Bambu Studio): ‘Slow down for overhangs’ verdeelt de wandlijnen in overhangbereiken en geeft elk bereik een snelheid; 0 mm/s betekent geen vertraging. Sinds versie 1.9.1 verandert de snelheid geleidelijk van het ene bereik naar het andere, maar alleen met de wandgenerator ‘Classic’; bij heel korte lagen hangt de werkelijke snelheid ook af van de vertraging voor de koeling.

Wat gebruikers melden op de forums

In een topic op het Bambu Lab-forum (printer uit de X-serie, PLA) krulden overhangen al bij 45° om, ondanks tests met verschillende snelheden, temperaturen en ventilatoren. De auteur kreeg acceptabele overhangen tot ongeveer 60° door de overhangsnelheid te verhogen in plaats van te verlagen; een andere gebruiker loste een vergelijkbaar geval op met de wandgenerator ‘Classic’ en dezelfde snelheid voor alle bereiken. Het resultaat hangt dus af van printer en materiaal: het loont beide richtingen te proberen.

Op het Prusa-forum kreeg een gebruiker met een MK3 in een behuizing en ABS alleen bruggen van 2 mm voor elkaar. Hij meldde verbetering door de laaghoogte bij de overhangen te verlagen, de temperatuur te verhogen tot ongeveer 10 °C onder het aanbevolen maximum en de ventilator gematigd te houden, nooit boven 50%. Dit zijn persoonlijke ervaringen, geen officiële aanwijzingen.

Wanneer het vervangen van een onderdeel gerechtvaardigd is

Alleen als de onderdeelventilator lawaai maakt, traag draait of stilstaat, of als het luchtkanaal beschadigd of verkeerd gemonteerd is: vervang dan het defecte onderdeel. In andere gevallen worden overhangen beter met instellingen, de oriëntatie van het onderdeel en supports; een krachtigere hulpventilator is alleen een optie bij printers die daarvoor bedoeld zijn.

Hoe het resultaat te verifiëren

Leg het model en de variant, het materiaal, het slicerprofiel en de aangebrachte wijziging vast. Herhaal dezelfde test en vergelijk het resultaat met een foto gemaakt vóór de aanpassing. Behoud de wijziging alleen als deze het defect verbetert zonder andere te introduceren. Gebruik de instructies van uw model voor temperaturen, kalibratie en demontage; deze handleiding is niet gebaseerd op onze eigen praktijktests.