Szew i pryszcze na ścianach: skąd bierze się szew i jak go ukryć

Jak to rozpoznać

Każdy obrys warstwy musi gdzieś się zaczynać i kończyć, a w tym miejscu zostaje mały ślad. Warstwa po warstwie te ślady tworzą pionową linię na ścianie (szew, po angielsku seam lub Z seam) albo, jeśli punkt zmienia się w każdej warstwie, rozproszone punkty zwane zits („pryszcze”). Prusa i Bambu Lab przypominają, że w druku FDM szwu nie da się całkowicie wyeliminować: można go tylko ukryć lub uczynić mniej widocznym.

Szew najbardziej widać na gładkich, zakrzywionych powierzchniach, takich jak walce, gdzie nie ma narożników, w których mógłby się schować. Duże lub nieregularne grudki zwykle oznaczają natomiast zbyt dużo materiału w tym miejscu: to nie zwykły szew, lecz wada ekstruzji albo filamentu.

Najczęstsze przyczyny

Pozycja szwu: przy „Random” slicer wybiera w każdej warstwie inny punkt. Bambu Lab i Prusa ostrzegają, że szew jest wtedy mniej regularny, ale na całej powierzchni pojawiają się małe pryszcze; według Prusa nie ma to sensu przy elementach z narożnikami, gdzie „Nearest” lub „Aligned” lepiej chowają szew w narożnikach.

Za dużo materiału na początku i końcu obrysu: Prusa wymienia kalibrację mnożnika ekstruzji i Linear Advance wśród ustawień wpływających na szew (w Bambu Studio odpowiednia kalibracja nazywa się Flow Dynamics). Zbyt duży przepływ lub nieskalibrowany pressure advance zostawia małe nagromadzenie w miejscu, gdzie obrys się zamyka.

Wilgotny filament: para w dyszy wypycha materiał nierówno i może zamienić szew w rząd grudek. Jak to rozpoznać i wysuszyć filament, opisuje poradnik o wilgotnym filamencie.

Kontrole do wykonania, w kolejności

Po każdej zmianie wydrukuj mały walec i kostkę, zmieniając jedno ustawienie naraz.

1. Sprawdź, czy profile materiału i drukarki w slicerze odpowiadają temu, co jest zamontowane: oficjalne profile mają już skalibrowany przepływ i pressure advance.
2. Wybierz pozycję szwu zależnie od elementu: „Aligned” lub „Nearest” dla elementów z narożnikami, „Back” lub „Rear”, aby ukryć go z tyłu eksponowanego przedmiotu, „Random” tylko przy okrągłych elementach, akceptując kilka pryszczy.
3. Jeśli slicer na to pozwala, namaluj ręcznie pozycję szwu (seam painting) w najmniej widocznych miejscach modelu.
4. Na zakrzywionych powierzchniach włącz szew skośny: w Bambu Studio od wersji 1.9, w PrusaSlicer opcją „Scarf joint placement”. Nieco wydłuża druk i działa słabiej na narożnikach i nawisach.
5. Skalibruj przepływ (mnożnik ekstruzji) i pressure advance (Linear Advance lub Flow Dynamics) dla używanego filamentu.
6. Sprawdź odstęp szwu (seam gap): dodatnia wartość przerywa obrys tuż przed końcem, by zostawić miejsce na nadmiar materiału; w Bambu Studio wartość domyślna to 15% średnicy dyszy.
7. Jeśli grudki nadal są duże lub nieregularne, wysusz filament i spróbuj ponownie.

Uwagi z dokumentacji producenta

Prusa (PrusaSlicer): pozycję ustawia się w Print settings → Layers and perimeters → Seam position; od PrusaSlicer 2.3 jest też narzędzie do malowania szwu. „Random” sprawia, że szew jest mniej widoczny, ale zostawia małe pryszcze i według Prusa zwiększa wytrzymałość elementu; „Rear” przesuwa go w stronę tyłu stołu. „Staggered inner seams” przesuwa szwy wewnętrzne względem zewnętrznego, by element był wytrzymalszy. Szew skośny nakłada na siebie początek i koniec obrysu na gładkich powierzchniach, wydłuża czas druku i działa słabiej na narożnikach i nawisach. Tryb wazy (Spiral vase) pozwala uniknąć szwu, ale tylko z jednym obrysem i bez wypełnienia.

Bambu Lab (Bambu Studio): dostępne pozycje to Nearest, Aligned, Back i Random; „Seam gap” wcześniej przerywa ekstruzję obrysów (domyślnie 15% średnicy dyszy), a prędkość wycierania (wipe) ustawia się jako procent prędkości przejazdu. Szew skośny, wprowadzony w wersji 1.9, steruje wysokością dyszy i ilością materiału na początku i końcu obrysu; od 1.10 włącza się go dla każdego filamentu, a inteligentne stosowanie używa go tylko tam, gdzie zwykłego szwu nie da się schować w narożniku.

Co użytkownicy zgłaszają na forach

W wątku na forum Bambu Lab użytkownik z X1C widział dużą grudkę przy każdym szwie podczas druku PLA Bambu: przy losowym szwie okrągłe elementy miały wręcz kolce, a „Aligned” sprawiał, że szew był bardziej widoczny. Problem zniknął po wysuszeniu filamentu, po czym losowy szew był prawie niewidoczny. Inny użytkownik, drukujący ASA i PA6, nie rozwiązał go ani suszeniem, ani zmianą odstępu szwu. To indywidualne doświadczenia, ale potwierdzają, że warto wykluczyć wilgotny filament przed zmianą innych ustawień.

Kiedy wymiana części jest uzasadniona

Prawie nigdy: szwem steruje się slicerem, kalibracją i suchym filamentem. Suszarka przydaje się, jeśli często drukujesz materiały chłonące wilgoć; dyszę wymień tylko wtedy, gdy jest zużyta lub uszkodzona i powoduje nierówny przepływ.

Jak zweryfikować wynik

Zapisz model i wariant, materiał, profil slicera i dokonaną zmianę. Powtórz ten sam test i porównaj wynik ze zdjęciem wykonanym przed regulacją. Zachowaj zmianę tylko wtedy, gdy poprawia ona wadę bez wprowadzania innych. Skorzystaj z instrukcji swojego modelu dotyczących temperatur, kalibracji i demontażu; ten przewodnik nie jest oparty na naszych własnych testach praktycznych.