Dziury i wgłębienia na górnej powierzchni (pillowing): warstwy górne, wypełnienie i chłodzenie

Jak to rozpoznać

Górna powierzchnia ma małe dziury, niedomknięte linie, wgłębienia lub wybrzuszenia między liniami wypełnienia; po angielsku nazywa się to pillowing, bo powierzchnia nadyma się jak poduszka między podparciami. Często przez dziury widać wypełnienie pod spodem.

Prusa wyjaśnia, że górne pełne wypełnienie jest w praktyce mostkiem nad wzorem wypełnienia: pierwsze pełne linie zawsze trochę opadają między podparciami, a im rzadsze wypełnienie, tym dłuższy odcinek do pokrycia i wyraźniejsze wgłębienie. Dziury na pochyłych powierzchniach, na przykład na czubku głowy popiersia, zależą natomiast od grubości ścian pionowych.

Najczęstsze przyczyny

Za mało warstw górnych: kolejne warstwy przykrywają i wyrównują pierwsze opadające linie. Prusa zaleca co najmniej 3 warstwy górne i przypomina, że przy cienkich warstwach potrzeba ich więcej, by uzyskać tę samą grubość: na przykład 3 warstwy przy wysokości 0,3 mm, ale 9 przy 0,1 mm.

Zbyt rzadkie wypełnienie i za słabe chłodzenie: przy niskim wypełnieniu pełne linie muszą pokonywać większe odległości i jeśli wentylator nie schłodzi ich od razu, opadają jak mostek. Według Prusa głównym zadaniem wypełnienia jest właśnie podpieranie warstw górnych, a większość modeli drukuje się z 10–15%.

Za mało materiału: przy niewystarczającej ekstruzji (częściowo zatkana dysza, mały przepływ, wilgotny filament) linie się nie stykają i zostawiają szczeliny na całej powierzchni, nie tylko nad wypełnieniem. W takim przypadku zobacz poradnik o zatkanej dyszy i niedoekstrudowaniu.

Kontrole do wykonania, w kolejności

Po każdej zmianie wydrukuj mały element z dużą, płaską górną powierzchnią, zmieniając jedno ustawienie naraz.

1. Sprawdź, czy profile materiału i drukarki w slicerze są właściwe.
2. Zwiększ liczbę warstw górnych: co najmniej 3, a proporcjonalnie więcej przy małej wysokości warstwy (Prusa podaje 9 warstw przy 0,1 mm).
3. Jeśli wypełnienie jest poniżej 10–15%, zwiększ je albo zagęść tylko pod górną powierzchnią, na przykład modyfikatorem w PrusaSlicer.
4. Sprawdź wentylator wydruku i kanał powietrza: przy PLA i PETG chłodzenie pomaga, by pierwsze pełne linie nie opadały (zobacz poradnik o nawisach i mostkach).
5. Jeśli dziury pojawiają się też na ścianach lub na całej powierzchni, sprawdź przepływ i dyszę: może to być niedoekstrudowanie.
6. Przy dziurach na pochyłych powierzchniach pozostaw w PrusaSlicer włączoną opcję „Ensure vertical shell thickness”.
7. Dla bardziej równej powierzchni możesz wybrać inny wzór tylko dla widocznej górnej warstwy („Top fill pattern” w PrusaSlicer).

Uwagi z dokumentacji producenta

Prusa (PrusaSlicer): warstwy górne i dolne ustawia się w Print settings → Layers and perimeters → Solid layers, gdzie można też określić minimalną grubość; podpowiedź pod ustawieniami pokazuje wynikową grubość. Prusa zaleca co najmniej 3 warstwy górne i proponuje modyfikator zwiększający wypełnienie w ostatnich warstwach przed pełnymi. „Ensure vertical shell thickness” dodaje pełne wypełnienie przy pochyłych powierzchniach, by uniknąć dziur typowych dla modeli organicznych. „Top fill pattern” zmienia wzór tylko widocznej górnej warstwy.

Prusa, strona o wypełnieniu: głównym zadaniem wypełnienia jest podpieranie warstw górnych, które inaczej musiałyby tworzyć mostek nad pustą przestrzenią; dla większości modeli wystarcza 10–15%, a ponad 30% potrzeba rzadko. Strona o chłodzeniu: na mostkach i nawisach tworzywo musi zastygnąć natychmiast, a prędkość wentylatora dla mostków należy ustawić wyżej niż przy zwykłym druku.

Co użytkownicy zgłaszają na forach

Na forum Prusa użytkownik z MINI drukujący PETG przy 0,1 mm, z 9 warstwami górnymi i 15% wypełnienia, widział poważną postać pillowingu z nieregularnymi odłamkami, które znikały dopiero po dodaniu warstw. Doświadczony użytkownik wskazał jako najczęstszą przyczynę zbyt rzadkie wypełnienie i zaproponował jego zwiększenie, wypełnienie adaptacyjne gęstsze przy górnej powierzchni albo modyfikator wysokości. Wątek nie podaje potwierdzonego rozwiązania: to indywidualne doświadczenie.

Kiedy wymiana części jest uzasadniona

Nie: dziury na górnej powierzchni usuwa się warstwami górnymi, wypełnieniem i chłodzeniem. Część zamienna jest potrzebna tylko wtedy, gdy kontrole wskażą problem z ekstruzją, na przykład zużytą dyszę, albo uszkodzony wentylator wydruku.

Jak zweryfikować wynik

Zapisz model i wariant, materiał, profil slicera i dokonaną zmianę. Powtórz ten sam test i porównaj wynik ze zdjęciem wykonanym przed regulacją. Zachowaj zmianę tylko wtedy, gdy poprawia ona wadę bez wprowadzania innych. Skorzystaj z instrukcji swojego modelu dotyczących temperatur, kalibracji i demontażu; ten przewodnik nie jest oparty na naszych własnych testach praktycznych.